Molens van Savonranta
In het begin van de 19e eeuw werd graan in Savonranta nog met handmaalstenen gemalen. Het was zwaar en tijdrovend werk, dat voornamelijk door vrouwen werd gedaan. Met de komst van de molens hoefden zij dit zware werk niet langer zelf te verrichten.
Molens van Savonranta
In de jaren 1860 telde Savonranta twee belastingplichtige watermolens: de Vuokala-molen en de Säimenen-molen. Beide werden aangedreven door waterkracht.
De verbindingen met de buitenwereld waren destijds bijzonder slecht. De aanleg van wegen kon tientallen jaren duren. Zo kostte de aanleg van de weg tussen Kerimäki en Savonranta maar liefst 17 jaar.
Door de slechte bereikbaarheid nam het aantal molens snel toe. Op het hoogtepunt waren er in Savonranta veertien belastingplichtige molens, naast kleinere molens voor eigen gebruik.
De belastingplichtige molens werden tullimyllyt genoemd. Iedereen kon er graan laten malen. Als maalloon werd een deel van het graan ingehouden en de molens betaalden belasting aan de Kroon.
De Vuokala-molen
De eerste Vuokala-molen werd in de jaren 1860 opgericht en behoorde toe aan de familie Kansanen, die tientallen jaren een belangrijke rol speelde in Savonranta. In 1894 kocht Pekka Kansanen de zagerij van Vuokala. Bij deze aankoop waren ook het landgoed Monninsaari en de Vuokala-molen inbegrepen.
De molen werd aanvankelijk aangedreven door waterkracht, maar werd in 1898 omgebouwd tot een stoommolen. Er werd graan gemalen dat uit Rusland werd ingevoerd.
De molen was een commercieel bedrijf. Het meel werd zowel plaatselijk als in andere delen van Savo verkocht. In het eerste decennium van de 20e eeuw werd bij de molen een elektriciteitscentrale gebouwd, die de huizen in Vuokala van stroom voorzag. In 1941 werd een afdeling voor het malen van tarwe toegevoegd.
Voordat de tarwe tot meel was verwerkt, legde het graan ongeveer vier kilometer af door de transportbuizen van de molen. In drukke perioden werkten vier molenaars dag en nacht en maalden zij samen ongeveer 20.000 kilo rogge en tarwe per week.
Het maal- en elektriciteitsbedrijf van Vuokala vervoerde graan met eigen voertuigen. Daarnaast brachten klanten zelf graan om te laten malen, soms zelfs vanuit Liperi en Rääkkylä.

De Vuokala-molen
De huidige molen en elektriciteitscentrale werden in 1937 gebouwd. Het door Ukko-Pekka Kansanen geregistreerde bedrijf Vuokalan Mylly ja Sähkö U. P. Kansanen beëindigde zijn activiteiten in 1995.
In 2001 kwam de molen in handen van de gemeente Savonranta. Daarna begon de renovatie van zowel de molen als de elektriciteitscentrale. De techniek van de centrale werd vernieuwd en de automatisering gemoderniseerd.
Tegenwoordig is de Vuokala-molen een interessante historische bezienswaardigheid in het dorp. Er zijn tentoonstellingen over het malen van graan en de opwekking van elektriciteit, een vaste tentoonstelling over de geschiedenis van Savonranta en exposities van amateurkunstenaars. Daarnaast zijn er ambachtelijke tentoonstellingen en een winkel van Savonrannan Kädentaitajat ry, evenals een informatiepunt van Nationaal Park Kolovesi.
De Säimenen-molen
De Säimenen-molen werd ergens in de jaren 1880 gebouwd aan de oever van de Säimenen-rivier, in het dorp Lapinlahti. De eigenaar was Juhana O. Käyhkö.
Bij de molen stond ook een machine waarmee houten dakspanen werden gemaakt voor de huizen in het dorp. In 1920 werd de molen grondig gerenoveerd: het waterrad werd vervangen door een moderne turbine en er werd een generator geïnstalleerd om elektriciteit op te wekken.

De Säimenen-molen
Volgens overlevering overleed moleneigenaar Juho Heikki Käyhkö in 1931 aan diabetes. Zijn erfgenamen verkochten de molen vervolgens in 1938 aan de gemeente Savonranta.
Kort daarna werd de molen volledig gerenoveerd en kreeg hij zijn huidige uiterlijk. In 1960 werd het maalbedrijf beëindigd. In 1978 huurde de vereniging Savonranta-Seura de molen en het bijbehorende terrein van de gemeente om er een streekmuseum van te maken.

Vrijwilligers restaureerden de molen en in 1994 werd de heropening feestelijk gevierd. Tegenwoordig staan op het museumterrein verschillende oude gebouwen, waaronder Airaantupa, een smederij, een melkplatform en een traditionele rooksauna.
Het molenaarshuisje tegenover de molen wordt door mensen uit de omgeving van Oulu als zomerverblijf gebruikt.
Onder de bewaard gebleven documenten van de molen bevindt zich een overeenkomst uit 1928. Daarin stelde eigenaar Juho Heikki Käyhkö de smid Eino Gustafsson aan als molenaar van de Säimenen-molen. Het document diende zowel als arbeidscontract als huurovereenkomst.
Als loon ontving Eino Gustafsson een kwart van het maalgeld, ongeacht of dit in geld of graan werd betaald. Hij mocht bovendien zijn eigen graan kosteloos malen.
Volgens de huurovereenkomst betaalde de molenaar een jaarlijkse huur van 400 Finse mark. Daarnaast moest hij de gebouwen onderhouden, het terrein voor de molen schoonhouden en meehelpen met het mengen van klei.
Meer van Savonranta ontdekken
De molens maken deel uit van de rijke plaatselijke geschiedenis van Savonranta. Bekijk ook de bijzondere historische plekken bij Verborgen parels van Savonranta, of ga terug naar Bezienswaardigheden in Savonranta om het dorp verder te verkennen.
Oorspronkelijke Finse tekst: Raija Heikkilä